หัวทุบ หัวคีบ หัวเจาะ เลือกหัวงานรถขุดให้ตรงงาน

รถขุดคันเดียวทำงานได้หลายแบบเพราะเปลี่ยนหัวงานที่ปลายแขนได้ คนที่ไม่ได้อยู่ในวงการมักคิดว่ารถขุดคือรถที่มีบุ้งกี๋ตักดินอย่างเดียว แต่ในงานรื้อถอนหรืองานเฉพาะทาง หัวที่ติดอยู่ต่างหากที่กำหนดว่ารถคันนั้นทำอะไรได้

บทความนี้แยกให้เห็นว่าหัวแต่ละแบบทำอะไร ใช้กับงานไหน และทำไมงานเดียวมักต้องเปลี่ยนหัวหลายรอบ

หัวงานแต่ละแบบทำอะไร

บุ้งกี๋ หัวมาตรฐานที่ติดมากับรถ ใช้ขุด ตัก เกลี่ย และขนดิน เป็นหัวที่ใช้มากที่สุดในงานทั่วไป งานขุดร่อง งานถม งานปรับพื้นที่ ใช้ตัวนี้ทั้งหมด

หัวทุบ หรือที่เรียกกันว่า breaker ทำงานด้วยการกระแทกซ้ำๆ ด้วยแรงกระแทกสูง ใช้ทุบคอนกรีต หิน และพื้นแข็ง เป็นหัวหลักของงานรื้อโครงสร้าง จุดสังเกตคือมันทำงานด้วยการกระแทกลงจุดเดียวซ้ำๆ จนวัสดุแตก ไม่ใช่การบีบหรือดึง

หัวหนีบคอนกรีต หรือ concrete crusher ทำงานตรงข้ามกับหัวทุบ คือใช้แรงบีบให้คอนกรีตแตกออกจากกันแทนการกระแทก ข้อดีที่ชัดเจนคือเสียงและแรงสั่นสะเทือนน้อยกว่าหัวทุบมาก จึงเหมาะกับงานรื้อในเขตชุมชนหรืออาคารที่ติดเพื่อนบ้าน อีกข้อคือมันแยกเหล็กเสริมออกจากคอนกรีตได้ในตัว ทำให้ขั้นตอนคัดแยกวัสดุง่ายขึ้น

หัวคีบ หรือ grapple ทำงานเหมือนมือที่หยิบจับ ใช้คีบเศษวัสดุ คีบเหล็ก คีบไม้ และคัดแยกกองเศษ เป็นหัวที่ใช้ในช่วงเก็บงานหลังรื้อ ทั้งการแยกของที่ขายต่อได้ออกมา และการขนเศษขึ้นรถบรรทุก

หัวเจาะดิน หรือ auger ใช้เจาะหลุมกลมลงดิน สำหรับงานเสาเข็ม เสารั้ว หรือหลุมปลูกต้นไม้ขนาดใหญ่ เร็วกว่าและได้หลุมตรงกว่าการขุดด้วยบุ้งกี๋มาก

งานรื้อถอนหนึ่งงานใช้หลายหัว

นี่คือจุดที่คนมักไม่รู้และทำให้ประเมินเวลางานผิด งานรื้อถอนอาคารหนึ่งหลังไม่ได้ใช้หัวเดียวจบ แต่เปลี่ยนหัวตามขั้นตอน

1. ถอดของที่ขายต่อได้ ใช้แรงคนเป็นหลัก ยังไม่ต้องใช้รถขุด
2. รื้อส่วนที่ไม่รับน้ำหนัก ผนัง ฝ้า หลังคา ใช้หัวคีบดึงและรื้อ
3. ทุบโครงสร้างหลัก เสา คาน พื้น ใช้หัวทุบ หรือหัวหนีบคอนกรีตถ้าอยู่ในพื้นที่ที่ต้องคุมเสียงและแรงสั่น
4. คัดแยกและขนเศษ กลับมาใช้หัวคีบ แยกเหล็กออกจากคอนกรีต แล้วคีบขึ้นรถบรรทุก
5. รื้อฐานรากและปรับพื้นที่ กลับไปใช้บุ้งกี๋

การเปลี่ยนหัวแต่ละครั้งใช้เวลา ซึ่งเป็นเวลาที่นับอยู่ในค่าใช้จ่าย ผู้รับงานที่วางแผนดีจะจัดลำดับให้เปลี่ยนหัวน้อยรอบที่สุด เช่น ทำงานที่ใช้หัวคีบให้จบเป็นชุดเดียว แทนที่จะสลับไปมา ลำดับงานรื้อถอนทั้งหมดอยู่ที่ ขั้นตอนงานรื้อถอนอาคาร ตั้งแต่ก่อนเริ่มจนเคลียร์พื้นที่เสร็จ

เลือกผิดแล้วเสียอะไร

ใช้บุ้งกี๋ทุบคอนกรีต เป็นสิ่งที่เห็นบ่อยในงานที่พยายามประหยัด ผลคือช้ามาก และที่แย่กว่าคือมันทำให้แขนรถกับตัวบุ้งกี๋เสียหาย เพราะไม่ได้ออกแบบมารับแรงกระแทกแบบนั้น ค่าซ่อมที่ตามมาแพงกว่าค่าเปลี่ยนหัวมาก

ใช้หัวทุบในพื้นที่ที่ควรใช้หัวหนีบ งานรื้อตึกแถวที่ผนังติดเพื่อนบ้าน ถ้าใช้หัวทุบกระแทกตลอด แรงสั่นสะเทือนส่งไปถึงโครงสร้างข้างเคียงได้ ซึ่งเป็นต้นเหตุของข้อพิพาทเรื่องรอยร้าว การใช้หัวหนีบแทนช้ากว่าแต่ปลอดภัยกว่าและเลี่ยงปัญหาได้

ใช้หัวคีบทุบ หัวคีบออกแบบมาบีบและจับ ไม่ได้ออกแบบมากระแทก ใช้ผิดทางทำให้กระบอกไฮดรอลิกเสียหาย

ใช้รถขนาดเล็กเกินไปกับหัวหนัก หัวงานแต่ละแบบมีน้ำหนักของมันเอง รถขุดที่เล็กเกินไปจะเสียสมดุลเมื่อติดหัวหนักและยื่นแขนออกไป ซึ่งอันตราย นี่คือเหตุผลที่การเลือกหัวกับการเลือกขนาดรถต้องคิดพร้อมกัน ไม่ใช่แยกกัน เรื่องการเลือกขนาดรถขุดอยู่ที่ เช่าแบคโฮ เลือกขนาดไหนดี และค่าเช่าคิดจากอะไร

เจ้าของงานควรแจ้งอะไร

คุณไม่ต้องรู้ว่าจะใช้หัวอะไร แค่บอกสิ่งเหล่านี้ ทีมงานจัดให้ได้

• วัสดุที่ต้องรื้อหรือขุดคืออะไร คอนกรีตเสริมเหล็ก อิฐ ไม้ หิน หรือดินธรรมดา
• มีเพื่อนบ้านติดกันไหม ข้อนี้กำหนดว่าจะใช้หัวทุบได้หรือควรใช้หัวหนีบ
• ต้องการเก็บวัสดุอะไรไว้ขายต่อไหม ถ้าใช่ ต้องเผื่อขั้นตอนคัดแยกด้วยหัวคีบ
• มีข้อกำหนดเรื่องเวลาทำงานหรือเสียงไหม โครงการและโรงแรมหลายแห่งมีกฎเรื่องนี้
• ต้องเจาะหลุมด้วยหรือเปล่า เช่น งานเสารั้วที่ทำต่อหลังเคลียร์พื้นที่

ถ่ายรูปหน้างานส่งมาทาง LINE ช่วยได้มากที่สุด เพราะทีมงานดูออกจากรูปว่าเป็นโครงสร้างแบบไหนและอยู่ในสภาพพื้นที่แบบไหน

สรุป

หัวงานคือสิ่งที่กำหนดว่ารถขุดคันนั้นทำอะไรได้ บุ้งกี๋สำหรับงานดิน หัวทุบสำหรับทุบคอนกรีตในที่ที่กระแทกได้ หัวหนีบสำหรับพื้นที่ที่ต้องคุมเสียงและแรงสั่น หัวคีบสำหรับคัดแยกและขนเศษ และหัวเจาะดินสำหรับงานหลุม

งานรื้อถอนหนึ่งงานมักใช้หลายหัวและต้องวางลำดับให้เปลี่ยนหัวน้อยรอบที่สุด ซึ่งเป็นเรื่องที่กระทบทั้งเวลาและค่าใช้จ่าย

ถ้ามีงานที่ยังไม่แน่ใจว่าต้องใช้อะไร ให้ทีมงานดูหน้างานก่อนได้ ประเมินฟรี ดูรายละเอียดที่ เช่าแบคโฮ และ รับรื้อถอน หรือดูตารางเทียบว่างานแต่ละแบบใช้เครื่องจักรอะไรที่ งานแบบไหนใช้เครื่องจักรอะไร