คำถามที่เจอบ่อยช่วงกลางปีคือ หน้าฝนยังถมที่ได้ไหม คำตอบสั้นคือได้ แต่ไม่ใช่ทุกงานและไม่ใช่ด้วยวิธีเดียวกับหน้าแล้ง งานที่ฝืนทำโดยไม่ปรับวิธีมักจบด้วยพื้นที่ทรุดตามมาทีหลัง ซึ่งแก้ทีหลังแพงกว่าการรอหรือปรับแผนตั้งแต่ต้นมาก
ภูเก็ตอยู่ฝั่งอันดามันที่รับลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ฝนจึงยาวและตกหนักเป็นช่วงๆ ไม่ใช่ตกแล้วหยุด บทความนี้อธิบายว่าฝนกระทบงานดินตรงไหน งานไหนทำต่อได้ และงานไหนควรรอ
ความชื้นกระทบการบดอัดยังไง
หัวใจของงานถมที่ไม่ใช่การเอาดินมาเท แต่คือการบดอัดให้แน่น และการบดอัดให้ได้ผลต้องการความชื้นในปริมาณที่พอดี ไม่ใช่มากที่สุด
ดินที่แห้งเกินไปบดยังไงก็ไม่แน่น เพราะเม็ดดินไม่ยอมเลื่อนเข้าหากัน ส่วนดินที่ชื้นเกินไปก็บดไม่ได้เหมือนกัน เพราะน้ำที่แทรกอยู่ระหว่างเม็ดดินรับแรงกดแทนตัวดินเอง เมื่อรถบดวิ่งผ่าน ดินจะเด้งกลับหรือไหลออกด้านข้างแทนที่จะอัดแน่นลง
ปัญหาของงานหน้าฝนคือมันมักตกอยู่ในกรณีหลัง ดินที่อิ่มน้ำจนเกินจุดที่บดได้ผล ต่อให้บดกี่รอบก็ไม่ได้ความแน่นตามที่ต้องการ และสิ่งที่เกิดขึ้นคือพื้นดูเรียบดีตอนทำเสร็จ แต่เมื่อน้ำระเหยออกในภายหลัง ช่องว่างที่น้ำเคยอยู่กลายเป็นโพรง ดินจึงยุบตัวตามมา
นี่คือคำอธิบายว่าทำไมงานถมบางงานดูเรียบร้อยตอนส่งมอบ แต่ผ่านไปไม่กี่เดือนพื้นยุบเป็นแอ่ง รั้วเอียง หรือพื้นคอนกรีตร้าว รายละเอียดเรื่องการบดอัดที่ถูกวิธีอ่านได้ที่ บดอัดยังไงให้แน่นจริง ทำไมถมแล้วยังทรุด
งานที่ทำต่อได้ในหน้าฝน
ไม่ใช่ทุกงานดินที่ต้องหยุด งานเหล่านี้ยังเดินหน้าได้ถ้าจัดการดี
งานขุดและงานเคลียร์พื้นที่ การขุดเองไม่ได้ต้องการความแน่นเป็นผลลัพธ์ จึงทำได้ในหน้าฝน แต่ต้องคุมเรื่องพื้นลื่นและการเข้าออกของรถ ปัญหาหลักคือรถขุดและรถบรรทุกติดหล่ม ซึ่งแก้ด้วยการทำทางวิ่งชั่วคราวด้วยหินคลุกหรือลูกรัง
งานถมด้วยวัสดุที่ระบายน้ำดี ทรายถมและหินคลุกจัดการได้ดีกว่าดินเหนียวมากในสภาพฝน เพราะน้ำไหลผ่านได้และไม่อุ้มน้ำไว้ ค่าวัสดุสูงกว่าดินถมทั่วไป แต่ในหน้าฝนมักคุ้มกว่าเมื่อคิดรวมความเสี่ยงที่ต้องกลับมาแก้ ความต่างของวัสดุแต่ละชนิดอ่านได้ที่ ดินถมมีกี่ประเภท
งานที่มีระบบระบายน้ำรองรับแล้ว พื้นที่ที่วางร่องระบายและกำหนดทางน้ำไว้ก่อน จัดการฝนได้ดีกว่าพื้นที่เปิดโล่งมาก
งานถมเป็นชั้นบางและทยอยทำ ชั้นที่บางกว่าจะระบายความชื้นได้เร็วกว่า ทำให้บดอัดได้ในช่วงที่ฝนเว้น แลกมาด้วยจำนวนรอบที่มากขึ้นและเวลาที่ยาวขึ้น
งานที่ไม่ควรฝืนทำตอนฝนหนัก
งานถมด้วยดินเหนียวปริมาณมาก ดินเหนียวอุ้มน้ำและคายน้ำช้าที่สุด ถมตอนฝนคือการกักน้ำไว้ในชั้นดินนานหลายเดือน ผลคือการทรุดที่เกิดตามมาทีหลังแน่นอน
งานบดอัดชั้นพื้นทางก่อนเทถนน ชั้นนี้ต้องได้ความแน่นตามเกณฑ์ ถ้าบดไม่ถึงเกณฑ์แล้วเทคอนกรีตหรือลาดยางทับลงไป ถนนจะแตกร้าวตามการทรุดของชั้นล่าง ซึ่งซ่อมยากกว่าการทำใหม่ตั้งแต่ต้น เรื่องชั้นโครงสร้างถนนอธิบายไว้ที่ ถนนคอนกรีต ลาดยาง หรือหินคลุก เลือกแบบไหน
งานลาดยางแอสฟัลติก ต้องการผิวที่แห้งและสะอาด ยางไม่ยึดเกาะกับผิวเปียก งานที่ทำตอนผิวชื้นจะหลุดล่อนเป็นแผ่นภายในเวลาไม่นาน
งานขุดลึกในพื้นที่ดินอ่อน ผนังบ่อขุดพังง่ายขึ้นมากเมื่อดินอิ่มน้ำ เป็นเรื่องความปลอดภัยที่ไม่ควรประนีประนอม
วิธีทำงานหน้าฝนให้เสียหายน้อยที่สุด
ทำทางวิ่งชั่วคราวก่อนเริ่มงานหลัก ลงหินคลุกบดอัดเป็นเส้นทางให้รถวิ่งเข้าออก ลงทุนเพิ่มตอนต้น แต่ประหยัดกว่าการเสียวันทำงานเพราะรถติดหล่มหลายรอบ
วางแผนทางน้ำก่อนเริ่มถม ขุดร่องระบายน้ำรอบพื้นที่และกำหนดทิศทางน้ำออกให้ชัด อย่าให้น้ำขังในพื้นที่ที่กำลังทำงาน
ถมทีละส่วนแล้วปิดผิวทันที อย่าเปิดหน้างานกว้างแล้วทิ้งค้างไว้ ส่วนที่ถมเสร็จควรบดอัดและปรับผิวให้น้ำไหลออกได้ทันทีในวันเดียวกัน
เผื่อเวลาในแผน งานที่หน้าแล้งใช้สามวัน หน้าฝนอาจต้องเผื่อไว้มากกว่านั้น เพราะต้องรอช่วงที่ฝนเว้น การตั้งกำหนดส่งงานแบบตึงเกินไปคือการบังคับให้ต้องฝืนทำในวันที่ไม่ควรทำ
เช็คพยากรณ์อากาศแบบรายสัปดาห์ ไม่ใช่รายวัน งานดินต้องการช่วงแห้งต่อเนื่องหลายวัน ไม่ใช่แค่วันที่ไม่ตก
คุยเรื่องเงื่อนไขฝนกันไว้ล่วงหน้า ตกลงกันให้ชัดตั้งแต่ตอนเสนอราคาว่าถ้าฝนตกจนทำงานไม่ได้ นับเป็นวันทำงานหรือไม่ และเลื่อนงานกันยังไง เรื่องนี้เข้าใจไม่ตรงกันบ่อยและป้องกันได้ด้วยการตกลงกันก่อน
เลื่อนงานไปหน้าแล้ง คุ้มไหม
ขึ้นกับว่างานนั้นเป็นงานอะไรและมีอะไรต่อคิวอยู่ข้างหลัง
เลื่อนคุ้มกว่าเมื่อเป็นงานถมพื้นที่ใหญ่ที่ต้องการความแน่นตามเกณฑ์ งานถนนที่ต้องบดอัดชั้นพื้นทาง หรืองานที่ยังไม่มีกำหนดก่อสร้างต่อทันที เพราะคุณภาพงานที่ได้ต่างกันชัดเจน และการกลับมาแก้พื้นที่ทรุดทีหลังแพงกว่าการรอ
ไม่ควรเลื่อนเมื่อการรอทำให้เสียโอกาสมากกว่า เช่น มีกำหนดเริ่มก่อสร้างที่เลื่อนไม่ได้ หรือพื้นที่ในสภาพปัจจุบันมีปัญหาน้ำท่วมขังที่ต้องแก้ทันที กรณีแบบนี้ทำได้ แต่ต้องยอมรับว่าต้องใช้วัสดุที่ระบายน้ำดีกว่าและมีต้นทุนสูงขึ้น
วิธีตัดสินใจที่ตรงที่สุดคือให้เข้าไปดูหน้างานก่อน สภาพดินเดิม ระดับน้ำในพื้นที่ และทางระบายที่มีอยู่ เป็นตัวชี้ว่างานนั้นฝืนได้หรือควรรอ ประเมินหน้างานไม่มีค่าใช้จ่าย
สรุป
หน้าฝนภูเก็ตไม่ได้แปลว่างานดินต้องหยุดทั้งหมด งานขุด งานเคลียร์พื้นที่ และงานถมด้วยวัสดุที่ระบายน้ำดี ยังเดินหน้าได้ถ้าจัดการทางน้ำและทางวิ่งของรถให้ดี ส่วนงานที่ต้องการความแน่นตามเกณฑ์อย่างชั้นพื้นทางถนน หรืองานถมดินเหนียวปริมาณมาก การฝืนทำมักจบด้วยการทรุดที่ต้องกลับมาแก้
ถ้าคุณมีงานถมหรืองานถนนที่ต้องตัดสินใจว่าจะทำเลยหรือรอ ให้ทีมงานเข้าไปดูหน้างานก่อนได้ ประเมินฟรี เราบอกได้ว่าสภาพพื้นที่ของคุณรับไหวแค่ไหน ควรใช้วัสดุอะไร และถ้าทำตอนนี้ต้องเพิ่มอะไรบ้าง ดูรายละเอียดที่ รับถมที่ปรับพื้นที่ และ รับทำถนน